Czym zajmuje się periodontologia?

Periodontologia to dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem chorób błony śluzowej i przyzębia, czyli wszystkich tkanek utrzymujących zęby w kości. Choroby przyzębia występują powszechnie (dotyczą 50% dorosłych) i są główną przyczyną utraty zębów.

Przyczyny powstania chorób przyzębia?

Choroby przyzębia są schorzeniami wieloczynnikowymi, ale czynnikiem pierwotnym są zawsze bakterie płytki nazębnej.

Przedłużające się nagromadzenie płytki bakteryjnej powoduje pojawienie się zjadliwych szczepów bakterii, których oddziaływanie na tkanki przyzębia jest wyjątkowo niebezpieczne.

Papieros

Inne powody chorób przyzębia to także:

  • czynniki niezależne: wiek, płeć, rasa, kondycja układu odpornościowego, czynnik genetyczny
  • specyficzna flora bakteryjna
  • palenie tytoniu (zależne od ilości wypalanych papierosów oraz czasu trwania nałogu)
  • cukrzyca
  • otyłość
  • osteoporoza
  • HIV
  • stres

Rodzaje chorób przyzębia

Choroby przyzębia to duża i różnorodna grupa schorzeń, ale najczęściej obserwowane są:

Zapalenie dziąseł

Dotyczy tkanek miękkich otaczających ząb, jest odwracalne i nie pozostawia skutków ubocznych.

Zapalenie przyzębia

Dotyczy wszystkich tkanek utrzymujących ząb w zębodole, czyli dziąsła, więzadeł, ozębnej, okostnej i kości. Skutki zapalenia tych tkanek są nieodwracalne i prowadzą do zniszczenia kości, a w konsekwencji do rozchwiania zęba i jego utraty.

Objawy chorób przyzębia

Choroby przyzębia są schorzeniem przewlekłym, ich objawy mogą przez długi czas być niezauważone i traktowane jak coś naturalnego. Objawami, na które trzeba zwrócić uwagę są:

  • zaczerwienienie dziąsła, mogące przybierać nawet odcień siny
  • obrzęk dziąsła
  • krwawienie dziąsła
  • nieprzyjemny zapach z ust
  • wysięk ropny
  • ruchomość zęba lub grupy zębów
  • zmiana położenia zęba lub grupy zębów

Objawy bólowe pojawiają się rzadko w szczególnych sytuacjach, np.:

  • gdy stan zapalny występuje nie tylko w przyzębiu, ale również wewnątrz zęba
  • przy ropniach przyzębnych, gdy zawartość ropna kieszonki przyzębnej nie ma możliwości swobodnego wypływu
Ważne

Zdrowe dziąsło jest bladoróżowe, jędrne i sprężyste. Zdrowe dziąsło nie krwawi! Natomiast nawet w ciężkiej postaci zapalenia przyzębia można nie odczuwać bólu.

Ogólne zasady leczenia:

Ze względu na wieloobjawowość chorób przyzębia, każdy plan leczenia musi być przygotowany indywidualnie, jednak zawsze powinien przebiegać wg następującego schematu:

  1. Faza ogólna - przygotowawcza

    Leczenie periodontologiczne rozpoczyna się od wywiadu dotyczącego ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz rozpoznania przyczyny wystąpienia choroby.

    Leczenie choroby ogólnoustrojowej może wiązać się z zastosowaniem dodatkowych leków w chorobie podstawowej, ich zmianą lub odstawieniem.

    Następnie planowane jest szczegółowe leczenie specjalistyczne:

    • zachowawcze
    • chirurgiczne
    • ortodontyczne
    • protetyczne

    przygotowane indywidualnie dla każdego pacjenta.

  2. Faza przyczynowa

    Jej celem jest eliminacja podstawowego czynnika patologicznego, jakim jest płytka bakteryjna, co odbywa się podczas zabiegu scalingu.

    Stwardniała, uwapniona płytka bakteryjna, zwana potocznie kamieniem tworzy się powyżej linii dziąseł i jest widoczna w postaci brązowych, czarnych lub zielonych złogów wokół szyjek zębów. Największe jednak uszkodzenie tkanek powoduje ukryty kamień poddziąsłowy.

    Zabiegiem eliminującym skupiska bakterii, kamień i ziarninę zapalną z kieszonek dziąsłowych jest kiretaż. Używa się do niego specjalnego zestawu narzędzi zwanych kiretami. Celem tego postępowania oprócz eliminacji czynników zapalnych jest spłycenie kieszonek dziąsłowych, co powoduje zatrzymanie rozwoju najbardziej zjadliwych szczepów bakterii beztlenowych.

    Dodatkowo zaleca się do płukania jamy ustnej preparaty antyseptyczne w postaci płukanek oraz żele do masażu dziąseł.

    W tej fazie przeprowadza się również kompleksowe leczenie jamy ustnej, które może obejmować:

  3. Faza korekcyjna:

    Warunkiem rozpoczęcia tej fazy leczenia jest osiągnięcie trwałych efektów optymalnej higieny jamy ustnej. Pozwala to na wykonanie zaplanowanych w fazie przygotowawczej zabiegów chirurgicznych, ortodontycznych lub protetycznych.

    Do specjalistycznych chirurgicznych procedur periodontologicznych należą następujące zabiegi:

    • wycięcie fragmentów dziąsła celem stworzenia lepszego dostępu koniecznego do precyzyjnego oczyszczenia trudno dostępnych powierzchni korzeni
    • sterowana regeneracja tkanek z użyciem materiału kościotwórczego, pozwalająca na odtworzenie brakującej kości
    • hemisekcja lub radektomia, wykonywane w sytuacji, gdy jeden z korzeni objęty jest rozległym zanikiem kości, która przy pozostałych korzeniach jest zachowana dobrze.
  4. Faza podtrzymująca

    Jest najważniejszą fazą, ponieważ gwarantuje utrzymanie długoterminowego efektu całego leczenia. Polega na zachowaniu idealnego poziomu higieny jamy ustnej i regularnych wizytach kontrolnych w terminach wyznaczonych przez lekarza.

Ważne

Jeśli pacjent dopuści do ponownego przewlekłego krwawienia dziąseł, to ryzyko utraty zębów rośnie 26 razy!